ul. Ogrodowa 8/1, 87-100 Toruń Pon.-pt. 9:00-17:00 • pilne sprawy 24h Opinie klientów w Google
Zadzwoń teraz600 359 326

Prawo karne

Edyta J. w areszcie była 9 miesięcy, choć to nie ona zabiła

2 października 2024 ok. 5 min czytania adw. Adam Kozioziembski

Historia, która pokazuje, dlaczego tymczasowe aresztowanie nigdy nie powinno być rutyną - i co realnie może zrobić obrońca na posiedzeniu aresztowym.

Sprawy, w których osoba niewinna spędza miesiące w areszcie śledczym, wracają w mediach co jakiś czas. Za każdym razem pojawia się to samo pytanie: jak to możliwe, skoro obowiązuje domniemanie niewinności? Odpowiedź jest niewygodna - bo tymczasowe aresztowanie formalnie nie jest karą i nie wymaga pewności co do winy.

Czym właściwie jest tymczasowy areszt?

To środek zapobiegawczy, a nie kara. Jego celem jest zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania. Sąd może go zastosować, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa - nie na pewność - i jednocześnie zachodzi jedna z przesłanek szczególnych: obawa ucieczki, obawa matactwa, grożąca surowa kara albo obawa popełnienia kolejnego poważnego przestępstwa.

Kluczowa jest jednak zasada, o której w praktyce zapomina się najczęściej: areszt stosuje się tylko wtedy, gdy inny środek zapobiegawczy jest niewystarczający. To właśnie na tym zdaniu opiera się praca obrońcy na posiedzeniu aresztowym.

Zegar, który rusza od pierwszej minuty

EtapTermin
Zatrzymaniemaksymalnie 48 godzin
Przekazanie do dyspozycji sądu i doręczenie postanowieniakolejne 24 godziny
Zażalenie na zatrzymanie7 dni
Zażalenie na postanowienie o areszcie7 dni
Pierwszy okres aresztudo 3 miesięcy, z możliwością przedłużania

To bardzo mało czasu na zbudowanie stanowiska obrony. Dlatego w sprawach zatrzymania liczy się nie tyle elokwencja, ile szybkość - obrońca, który przystępuje do sprawy po posiedzeniu aresztowym, zaczyna z dużo gorszej pozycji.

Jeżeli ktoś bliski został zatrzymany

  1. Zapisz datę, godzinę i jednostkę policji - od tej godziny biegnie termin 48 godzin.
  2. Możesz ustanowić obrońcę dla zatrzymanego, nawet jeśli on sam nie ma teraz takiej możliwości (art. 83 § 1 k.p.k.).
  3. Zadzwoń bez zwłoki: 600 359 326.

Co można zaproponować zamiast aresztu?

  • Poręczenie majątkowe (art. 266 k.p.k.) - konkretna, udokumentowana kwota; może ją wpłacić także osoba trzecia.
  • Poręczenie osoby godnej zaufania (art. 272 k.p.k.) - pisemne zobowiązanie pracodawcy lub przełożonego.
  • Dozór policji (art. 275 k.p.k.) - obowiązek zgłaszania się w jednostce, zakaz kontaktu z określonymi osobami.
  • Zakaz opuszczania kraju (art. 277 k.p.k.) - połączony z zatrzymaniem paszportu.
  • Zawieszenie w czynnościach zawodowych (art. 276 k.p.k.).

Skuteczny wniosek nie polega na deklaracji, że „oskarżony nie będzie utrudniał postępowania”. Polega na wykazaniu tego dokumentami: zaświadczeniem o zatrudnieniu, potwierdzeniem stałego miejsca zamieszkania, sytuacją rodzinną, gotowością do wpłaty konkretnej kwoty poręczenia.

Czego uczą sprawy o niesłuszny areszt?

Przede wszystkim tego, że areszt bywa stosowany rutynowo, a rutyna to najgroźniejsza rzecz w postępowaniu karnym. Osobie, która była niewątpliwie niesłusznie tymczasowo aresztowana, przysługuje roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie od Skarbu Państwa (art. 552 k.p.k.). To ważne uprawnienie, ale też słabe pocieszenie - bo żadna kwota nie zwraca miesięcy spędzonych w areszcie śledczym.

Sprawa, którą prowadziłem

Reprezentowałem pokrzywdzoną w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, opisanej przez Nowiny24. Dziewięć miesięcy aresztu w sprawie, w której ostatecznie ustalono, że sprawcą była inna osoba.

Areszt nie jest karą. Ale odsiaduje się go tak samo.

Więcej: areszt - co robić oraz sprawy karne.

Masz podobną sprawę?

Wstępna rozmowa telefoniczna jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Zadzwoń: 600 359 326 albo napisz na kancelaria@adwokat-torun.net.pl.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji.