Najczęstsze zdanie, jakie słyszę na tym etapie: „myślałem, że po wyroku nic już nie da się zrobić”. Prawie zawsze da się.
Postępowanie wykonawcze rządzi się własnymi regułami i własnym kodeksem. Sąd penitencjarny nie ocenia już winy - patrzy na to, jak skazany zachowywał się po wyroku, czy uregulował zasądzone kwoty, jaka jest jego sytuacja rodzinna i zawodowa. To zupełnie inna argumentacja niż w procesie karnym i inaczej przygotowuje się do niej wniosek.
Dozór elektroniczny zamiast zakładu karnego
System dozoru elektronicznego pozwala odbyć karę pozbawienia wolności w miejscu zamieszkania, z nadajnikiem na nodze i wyznaczonymi godzinami, w których można przebywać poza domem - na przykład w pracy.
| Warunek | Wymóg z art. 43la k.k.w. |
|---|---|
| Wymiar kary | Kara nieprzekraczająca roku i 6 miesięcy albo pozostałe do odbycia maksymalnie 6 miesięcy z kary do 3 lat |
| Wyłączenia | Nie dotyczy skazanych w warunkach recydywy z art. 64, 64a i 65 k.k. |
| Miejsce pobytu | Stałe miejsce pobytu, w którym możliwe jest wykonywanie dozoru |
| Zgoda domowników | Pisemna zgoda pełnoletnich osób wspólnie zamieszkujących |
| Warunki techniczne | Zasięg i możliwość instalacji urządzeń monitorujących |
| Cele kary | Brak szczególnych okoliczności przemawiających za tym, że dozór nie osiągnie celów kary |
Sam fakt spełnienia warunków formalnych nie wystarczy. Wniosek, który przekonuje sąd, zawiera udokumentowaną sytuację zawodową i rodzinną, zaświadczenie o zatrudnieniu, opinię z miejsca pracy oraz wyjaśnienie, dlaczego pobyt w zakładzie karnym byłby nieproporcjonalnie dolegliwy dla osób zależnych od skazanego.
Odroczenie i przerwa w wykonaniu kary
- Odroczenie (art. 151 k.k.w.) - dotyczy kary jeszcze nierozpoczętej. Sąd może odroczyć wykonanie, gdy natychmiastowe odbycie kary pociągałoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Odroczenia udziela się na okres do roku, a w wypadku kobiety ciężarnej i osoby samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem - do 3 lat po urodzeniu dziecka. Odroczenie bywa też pierwszym krokiem do dozoru elektronicznego.
- Przerwa (art. 153 k.k.w.) - dotyczy kary już wykonywanej. Sąd penitencjarny udziela jej obligatoryjnie w razie choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej wykonywanie kary, a fakultatywnie z ważnych względów rodzinnych lub osobistych.
- Dokumentacja - w obu wypadkach rozstrzyga to, co da się wykazać: zaświadczenia lekarskie, dokumenty o sytuacji rodzinnej, wywiad kuratora.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie
Sąd penitencjarny może warunkowo zwolnić skazanego po odbyciu co najmniej połowy kary, nie wcześniej jednak niż po 6 miesiącach. Dla skazanych w warunkach recydywy progi są wyższe. Decyduje przede wszystkim prognoza kryminologiczna: postawa skazanego, jego zachowanie w zakładzie karnym, stosunek do popełnionego czynu, warunki, w jakich będzie żył po zwolnieniu.
Blokada alkoholowa - zmiana sposobu wykonania zakazu
To jeden z najczęstszych wniosków, jakie składam. Po upływie połowy okresu zakazu prowadzenia pojazdów sąd może orzec o dalszym jego wykonywaniu w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową (art. 182a k.k.w.). Przy zakazie dożywotnim z art. 42 § 3 i § 4 k.k. wniosek jest dopuszczalny po dziesięciu latach. Krok po kroku opisuję to w artykule blokada alkoholowa - jak wrócić za kierownicę. Warunkiem jest przekonanie sądu, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
Co przekonuje sąd w sprawach o blokadę
- Brak nowych przestępstw i wykroczeń w okresie wykonywania środka karnego.
- Uregulowanie świadczenia pieniężnego, grzywny i kosztów sądowych.
- Pozytywna opinia kuratora i brak interwencji policji.
- Utrzymywanie abstynencji, ukończona terapia, udział w mityngach - jeżeli takie okoliczności występują.
- Konkretna, udokumentowana potrzeba prowadzenia pojazdu, na przykład dojazd do pracy.
Grzywna, koszty i zatarcie skazania
- Rozłożenie grzywny na raty (art. 49 k.k.w.) - na okres do roku, a w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie do 3 lat.
- Zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną (art. 45 k.k.w.) - rozwiązanie dla osób, wobec których egzekucja okazała się bezskuteczna, a które nie mogą uiścić grzywny jednorazowo.
- Umorzenie kosztów sądowych - możliwe przy udokumentowanej trudnej sytuacji majątkowej.
- Zatarcie skazania - z mocy prawa po terminach z art. 107 k.k. albo wcześniej, na wniosek skazanego, który przestrzegał porządku prawnego.
Jak wygląda współpraca?
Ustalenie stanu sprawy
Sprawdzam treść wyroku, datę uprawomocnienia i to, co już zostało wykonane. Od tego zależy, które wnioski są w ogóle dopuszczalne.
Kompletowanie dokumentów
Zaświadczenia o zatrudnieniu, dokumentacja medyczna, potwierdzenia wpłat, opinie - to one przesądzają o wyniku.
Wniosek
Przygotowuję i składam wniosek do właściwego sądu penitencjarnego wraz z uzasadnieniem opartym na aktach.
Posiedzenie
Reprezentuję Cię przed sądem, a w razie odmowy przygotowuję zażalenie.
Po wyroku nie zmienia się już tego, co się stało. Zmienia się to, jak wygląda najbliższych kilkanaście miesięcy życia.



